© ನಾಗೇಶ್ ಒ. ಎಸ್.

ಕಳೆದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೀಟವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಬೆಳವಾಡಿ ವಿ. ವಿ. ಮತ್ತು ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ-ಲೇಖಕರಾದ ಡಾ. ಕೆ. ಎನ್. ಗಣೇಶಯ್ಯನವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದೆ, ಈಗ ಅದರ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

ನದಿಯ ದಡವೊಂದರ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮರಳು ಪ್ರದೇಶ, ಆ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲಾ ನಮಗೆ ಒಂದೇ ಆವಾಸಸ್ಥಳದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣುವ ಭೂದೃಶ್ಯವು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತುಗಳಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಒಂದು ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ತೇವವಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗ ಒಣಗಿರಬಹುದು, ಒಂದು ಕಡೆ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಕಸವಿರಬಹುದು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಬಹುತೇಕ ಬರಿಯ ಮರಳು ಮಾತ್ರ ಇರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಹುದು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೇಟೆ ಜೀವಿಗಳು ದೊರೆಯಬಹುದು. ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗೆ ಈ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇ ಅದು ಎಲ್ಲಿ ಓಡಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸದ ನೆಲೆ (ecological niche) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಡಾರ್ವಿನ್‌ ಫಿಂಚ್‌ಗಳ ಪಾಠ

ವಾಸದ ನೆಲೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅತ್ತುತ್ಯಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಗಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಡಾರ್ವಿನ್ ಫಿಂಚ್‌ಗಳು. ಒಂದೇ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಫಿಂಚ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಕೊಕ್ಕುಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಭೇದದ ಕೊಕ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಮೃದುವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ ಕೇವಲ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೊಕ್ಕುಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುವುದು.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಭೇದವೂ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬದಲು, ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ವರ್ತನೆ, ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಳದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾದ ಪರಿಸರೀಯ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಒಂದು ಕಥೆ ಕೇವಲ ‘ಗಾಲಪಗೋಸ್’ನ ದ್ವೀಪವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮರಳು ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ನದಿಯ ದಂಡೆ ಹಲವು ಜಗತ್ತುಗಳಾಗುತ್ತದೆ

ಲೇಖಕರು 1986ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಪ್ರದೇಶದ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳು

1.0Lophyra cancellata       2. Calomera cardoni       3. Cylindera minuta      4. Cicindela angulata

ಸಂಶೋಧಕರು ಒಂದು ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು:

ಒಂದೇ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜೀರುಂಡೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅವು ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ?

ಅವು ನದಿಯ ದಡ ಸಮಾನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿಕ್ರಮಣವಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಳ ವಿಭಜನೆ (habitat segregation) ಕಂಡುಬಂದಿತು.

ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರದೇಶವೇ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮರಳು, ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಸಮತಟ್ಟುಗಳು ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಂಗಾರು ಬಂದಾಗ ನದಿಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದು, ಈ ಹೊರಬಂದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ನದಿಯ ದಂಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅದು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಆವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಈ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸಂಶೋಧಕರು ನದಿಯ ದಂಡೆಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಇರುವ ದೂರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರು. ನದಿಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಒಳಭಾಗದ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ. ನಂತರ ಅವರು ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೇಟೆ ಜೀವಿಗಳಂತಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಳೆದಿದ್ದರು.

ಫಲಿತಾಂಶ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. Cicindela angulata ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ, ತೇವವಾದ ಮರಳಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.

Calomera cardoni ಕೂಡ ನದಿಯ ಅಂಚಿನ ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಅದರ ವಿತರಣೆ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ನೀರಿನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು, ತುಸು ಒಣಗಿದ ಕೆಂಪು ಮರಳಿನ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಂತೆ Lophyra cancellata ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇನ್ನು Cylindera minuta ನದಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಾಗ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ತೇವವಾದ, ಕೆಸರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಒಣ ಎಲೆಗಳ ಕಸ ಮತ್ತು ಹೂಳು ಇದ್ದು, ಅವು ಹೆಚ್ಚು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಹೀಗಾಗಿ, ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಆ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಒಂದೇ ಭಾಗವನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಆವಾಸಸ್ಥಳದ ಕಥೆ ಅರ್ಧ ಮಾತ್ರ

ಈಗಾಗಲೇ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯ ಬೇಟೆಗಾರರು. ಅವು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತವೆ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ, ಕುಡುಗೋಲಿನಾಕಾರದ ದವಡೆಗಳಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವು ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಂಡಿಬಲ್‌ನ ಗಾತ್ರವು ಬೇಟೆಯ ಗಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು.

ಗಣೇಶಯ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಳವಾಡಿ ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಆರ್ತ್ರೋಪೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಳೆದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಬೇಟೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳ ಮಂಡಿಬಲ್‌ನ ಗಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು.

ಫಲಿತಾಂಶ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಹನ್ವಸ್ಥಿ (ಮಂಡಿಬಲ್) ಹೊಂದಿರುವ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಬೇಟೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು; ಸಣ್ಣ ಮಂಡಿಬಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಬೇಟೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು.

ಒಂದು ಆವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೇಟೆಯ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಯ ಸರಾಸರಿ ಮಂಡಿಬಲ್ ಉದ್ದದ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. 

ಬೇಟೆಯ ಗಾತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆಯೂ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳ ಮಂಡಿಬಲ್ ಗಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಡಾರ್ವಿನ್ ಫಿಂಚ್‌ಗಳು ಜೊತೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಹೋಲಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಫಿಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕಿನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರವು ಅದು ಯಾವ ಆಹಾರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿತ್ತು.  ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಯಲ್ಲಿ, ಮಂಡಿಬಲ್‌ನ ಗಾತ್ರವು ಅದರ ಆವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೇಟೆಯ ಗಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ನದಿಯ ದಂಡೆ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಗಣೇಶಯ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಳವಾಡಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ವಾಸಸ್ಥಳದ ವಿಭಜನೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ ನೀರಿನ ಬಳಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಲೇಖಕರು ವಿಭಜನೆಯ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು:

1. Lateral segregation: ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ, ತೇವವಾದ ನದಿಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.
2. Longitudinal segregation: ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.
3. Morphological divergence: ದೇಹದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಡಿಬಲ್‌ನ ಗಾತ್ರದಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಒಂದು ಆವಾಸಸ್ಥಳದೊಳಗೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
   

ಅಂದರೆ, ವಾಸದ ನೆಲೆ ಎನ್ನುವುದು ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೇಖೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಬಹು-ಆಯಾಮದ (multidimensional) ಜಾಗದಂತಿದೆ. ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಬಹುದು.

ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಂತಹದ್ದೇ ಕಂಡುಬಂತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, C. cardoni ಮತ್ತು C. angulata ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದರೂ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಒಣ ಜೈವಿಕ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಶೈವಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು.

ಅದೇ ರೀತಿ, C. angulata ಮತ್ತು L. cancellata ಒಣ ಜೈವಿಕ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದರೂ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದವು.

ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು complementary segregation ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಪರಿಸರೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆಗದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಪರಿಸರೀಯ ಜಾಗದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಸಾಕಾಗಬಹುದು.

ಮಂಡಿಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ

ಮಂಡಿಬಲ್‌ಗಳ ಕಥೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳು ದೇಹದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಡಿಬಲ್ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿದ್ದ C. minuta ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಸರಾಸರಿ ಮಂಡಿಬಲ್ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. C. angulata ಮತ್ತು C. cardoni ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮಂಡಿಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಡಾರ್ವಿನ್‌ ಫಿಂಚ್‌ಗಳಿಂದ ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳವರೆಗೆ

ಒಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಫಿಂಚ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂದೇ ವಿಶಾಲ ಪರಿಸರವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರದ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಒಂದು ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂದೇ ವಿಶಾಲ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ, ಸ್ಥಳ, ತೇವಾಂಶ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಬೇಟೆ ಎಂಬ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಫಿಂಚ್‌ಗಳ ಉದಾಹರಣೆ ನಮಗೆ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವ ದೇಹರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ನದಿ, ನಾಲ್ಕು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು

ನಾಲ್ಕು ಹುಲಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಒಂದೇ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೇವ ಮತ್ತು ಒಣ ಮಣ್ಣು, ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಬರಿಯ ಮರಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಗಾತ್ರದ ಬೇಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಇತ್ತು.

ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಈ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ನೀರಿನ ಹತ್ತಿರವೇ ಉಳಿದವು. ಕೆಲವು ಒಣ ಮರಳಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದವು.ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಸರಿನ, ಸಸ್ಯವರ್ಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು.

ಅವುಗಳ ದೇಹದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಡಿಬಲ್ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಈ ಆವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೇಟೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೇ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರದೇಶವು, ಈ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತುಗಳಂತೆ ಅನುಭವವಾಗಿರಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಪರಿಸರೀಯ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಸಾರವೂ ಇದೇ ಇರಬಹುದು ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಹೌದು.

ಲೇಖನ: ಹರೀಶ ಎ. ಎಸ್.
                     ಉರ್ವಿ ನೇಚರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ